લીવર ખરાબ થવાના લક્ષણો | જોખમી પરિબળો | નિવારણ

લીવર ખરાબ થવાના લક્ષણો : આપણા શરીરનું બીજું સૌથી મોટું અંગ, પેટની પોલાણમાં ઉપરના જમણા ખૂણે સ્થિત છે. તે ઘણા કાર્યો કરે છે, જેમાંથી કેટલાક નીચે સૂચિબદ્ધ છે.

પિત્તનું ઉત્પાદન જે ખોરાકને પચાવવામાં અને કચરામાંથી છુટકારો મેળવવામાં મદદ કરે છે ભૂખમરાના સમયગાળા દરમિયાન વપરાતી વધારાની ચરબીનો સંગ્રહ.પ્રોટીનનું ઉત્પાદન જે લોહીના ગંઠાઈ જવા માટે મદદ કરે છે.

યકૃત એકમાત્ર એવું અંગ છે જે ઇજાગ્રસ્ત થવા પર પુનઃજનન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પરંતુ એક બિંદુથી વધુની ઇજા તેને કાયમી નુકસાન પહોંચાડશે. યકૃતને નુકસાન એક તબક્કાથી બીજા તબક્કામાં (ક્યારેક લક્ષણો વિના) આગળ વધે છે જ્યાં સુધી તે આખરે યકૃતની નિષ્ફળતામાં પરિણમે છે. લિવર નિષ્ફળતા ક્રોનિક અથવા તીવ્ર હોઈ શકે છે.

યકૃતની નિષ્ફળતાની અચાનક શરૂઆતને તીવ્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જ્યારે દીર્ઘકાલીન નિષ્ફળતામાં, દર્દી થોડા સમય માટે યકૃતને નુકસાનથી પીડાતો હશે. ક્રોનિક નુકસાન સામાન્ય રીતે યકૃતની નિષ્ફળતામાં પરિણમે તે પહેલાં બળતરા, ડાઘ અને ગંભીર ડાઘના તબક્કાઓમાંથી આગળ વધે છે. તીવ્ર યકૃતનું નુકસાન અચાનક અને ઘણીવાર ગંભીર છે, ઉદાહરણ તરીકે, પેરાસીટામોલના ઓવરડોઝથી.

લીવર ખરાબ થવાના લક્ષણો | જોખમી પરિબળો | નિવારણ

ઉલ્લેખ કર્યો છે તેમ, યકૃતનું નુકસાન પ્રારંભિક તબક્કામાં સ્પષ્ટ લક્ષણો પેદા કરતું નથી. જો કે, સારવાર ફક્ત ત્યારે જ સૌથી વધુ અસરકારક રહેશે જ્યારે પ્રારંભિક રેન્ડર કરવામાં આવે. આથી, એવા ચિહ્નો પર ધ્યાન આપવાની જરૂર ઊભી થાય છે જે હમણાં જ શરૂ થઈ રહેલા લીવર ડિસઓર્ડર તરફ ધ્યાન આપવા માટે બોલાવી શકે છે.

લીવર ખરાબ થવાના લક્ષણો

  • ઉબકા/ઉલ્ટી: આ એક પ્રારંભિક સંકેતો છે જેના માટે ધ્યાન રાખવું. અયોગ્ય કચરો ઉત્સર્જન આ ઉબકાની લાગણીનું કારણ બને છે. તે ભૂખની અછત અને પાચનની સમસ્યાઓ સાથે પણ હોઈ શકે છે જે વજન ઘટાડવા તરફ દોરી જાય છે.
  • કમળો ત્વચા અને આંખો: જ્યારે યકૃત યોગ્ય રીતે કામ કરતું નથી, ત્યારે નકામા ઉત્પાદનો બહાર નીકળતા નથી. પરિણામે, બિલીરૂબિનનું સ્તર વધે છે. આ વધારો બિલીરૂબિન ત્વચા અને આંખોના પીળાશ તરફ દોરી જાય છે.
  • ઉપલા જમણી બાજુએ પેટમાં દુખાવો: સિરોસિસ જમણી બાજુએ પેટમાં દુખાવો તરીકે રજૂ કરે છે. પીડા કાં તો સ્થિર હોઈ શકે છે અથવા તે પ્રકૃતિમાં વધઘટ થઈ શકે છે.
  • ઉઝરડાની રચના (પ્રમાણમાં હળવી ઈજા માટે): લીવર ગંઠાઈની રચના માટે જરૂરી પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે યકૃતમાં ખામી સર્જાય છે, ત્યારે આ પ્રોટીન ઉત્પન્ન થતા નથી. તેથી, વ્યક્તિને સરળતાથી ઉઝરડા થઈ શકે છે.
  • થાક: જ્યારે શરીરમાંથી કચરો દૂર કરવામાં આવતો નથી, ત્યારે થાક પરિણમી શકે છે. આ થાક ક્રોનિક છે, અને થાકની લાગણી દૂર થતી નથી.
  • હાથ અને પગનું ફૂલવું સાથે પોટ બેલી: તબીબી પરિભાષામાં પેટનું ફૂલવું જલોદર કહેવાય છે. યકૃતની અયોગ્ય કામગીરી સાથે, પ્રવાહી એકઠા થાય છે અને પેટની સોજો તરીકે હાજર થાય છે. અમુક સમયે, ગુરુત્વાકર્ષણની ક્રિયાને લીધે, આ પ્રવાહી હાથ અને પગમાં પણ ભરાઈ જશે. પરિણામે, અંગો પણ સોજો દેખાશે.
  • ત્વચાની ખંજવાળ: જ્યારે પિત્ત ક્ષારની સાંદ્રતા વધારે હોય છે, ત્યારે ક્ષાર એકઠા થાય છે અને ત્વચાની નીચે જમા થાય છે. આ ખંજવાળ તરફ દોરી જાય છે.
  • ઝાડા: જેમ કે લીવર પાચનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે, તેની ખામી અનિવાર્યપણે પાચન સાથે સમસ્યાઓ અને પરિણામે ઝાડા તરફ દોરી જાય છે.
  • નોંધનીય છે કે પછીના તબક્કામાં જ્ઞાનાત્મક નુકશાન પણ હોઈ શકે છે. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે કચરાના ઉત્પાદનોનું સંચય મગજ પર અસર કરવાનું શરૂ કરે છે. તે મેમરી લોસ અને વર્તનમાં ફેરફાર તરીકે રજૂ થઈ શકે છે.

લીવર ખરાબ થવાના જોખમી પરિબળો

  • આલ્કોહોલનું સેવન એ એક મોટું જોખમ પરિબળ છે. આલ્કોહોલ-સંબંધિત યકૃત રોગ અથવા ARLD આ દિવસોમાં ખરેખર ચિંતાનો વિષય છે. આલ્કોહોલનું પ્રમાણ કે જે વ્યક્તિ સુરક્ષિત રીતે પી શકે છે તે વજન અને લિંગ જેવા વ્યક્તિગત પરિબળો પર આધારિત છે. સ્ત્રીઓ પુરૂષો કરતાં વધુ આલ્કોહોલ શોષી લે છે, અને તેથી તેમને લીવર રોગનું જોખમ વધારે છે.
  • મેદસ્વી હોવાને કારણે નોન-આલ્કોહોલિક ફેટી લીવર રોગ (NAFLD) થવાનું જોખમ વધે છે. યોગ્ય ખાવું અને સારી જીવનશૈલીની આદતોનો અભ્યાસ કરવો મહત્વપૂર્ણ છે. NAFLD નો વ્યાપ આજકાલ વધી રહ્યો છે, જે લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની જરૂરિયાત તરફ દોરી જાય છે. સદનસીબે, શરૂઆતના તબક્કામાં જ યોગ્ય ખાવાથી NAFLD ને ઉલટાવી શકાય છે.
  • ફળો અને શાકભાજીમાં જંતુનાશકોના અવશેષો નથી તેની ખાતરી કરવા માટે તેમને યોગ્ય રીતે સાફ કરવા જોઈએ. જંતુનાશકો જ્યારે પીવામાં આવે છે ત્યારે તે લોહીમાં ઝેરમાં ફાળો આપે છે. આ ઝેર લીવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
  • એસેટામિનોફેન (પેરાસીટામોલ) નો વધુ પડતો ઉપયોગ યકૃત માટે અત્યંત હાનિકારક છે.
  • હેલ્થ સપ્લિમેન્ટ્સ લેતા પહેલા હંમેશા ડૉક્ટરની સલાહ લો. બે પૂરકને એકસાથે ક્લબ કરવું પણ જોખમી છે. હર્બલ સપ્લિમેન્ટ્સ પણ કાળજી સાથે લેવી જોઈએ. તમે જે દવાઓનો ઉપયોગ કરો છો તેના વિશે તમારા ડૉક્ટરને જાણ હોવી જોઈએ.
  • અમુક સ્વતઃ રોગપ્રતિકારક રોગો યકૃતના કોષો પર હુમલો કરે છે જેથી તેમને નુકસાન થાય છે.
  • આનુવંશિક પરિબળો લિવર રોગના જોખમમાં વધારો કરવામાં ભૂમિકા ભજવે છે. જો કોઈ નજીકના લોહીના સંબંધીને લીવરને નુકસાન થયું હોય (અથવા પીડાતા હોય) તો વધુ સતર્ક રહો.

લીવર ખરાબ થવાનું નિવારણ અને ઇલાજ

  • નિવારણ હંમેશા ઇલાજ કરતાં વધુ સારું છે
  • સ્વસ્થ ખાઓ, નિયમિત વ્યાયામ કરો અને તમારું યકૃત પોતાની સંભાળ લેશે. પર્યાપ્ત પ્રોટીન સાથે ફળો અને શાકભાજીથી ભરપૂર ફાઇબરયુક્ત આહાર અને ખાંડના વપરાશમાં ઘટાડો કરવાથી ઘણો ફાયદો થાય છે.
  • હીપેટાઇટિસ લોહી તેમજ શરીરના પ્રવાહી દ્વારા ફેલાય છે. જો તમે હેલ્થકેર ક્ષેત્રમાં છો, તો ખાતરી કરો કે તમે હેપેટાઇટિસના કરારને ટાળવા માટે સલામત પદ્ધતિઓનું પાલન કરો છો.
  • હેપેટાઇટિસ A & માટે રસીકરણ ઉપલબ્ધ છે. B. તમારી જાતને બચાવવા માટે રસી લો.
  • સોય, રેઝર, ટૂથબ્રશ વગેરે શેર કરશો નહીં.
  • સુરક્ષિત સેક્સ પ્રેક્ટિસ કરો.
  • અમુક સ્પ્રે (જેમ કે જંતુનાશક સ્પ્રે)માં હાનિકારક રસાયણો હોઈ શકે છે. જો તેનો ઉપયોગ કરો તો તમારી જાતને સુરક્ષિત કરો.
  • સિગારેટ પીવાથી લીવરને નુકસાન થાય છે. ધૂમ્રપાન બંધ કરો.
  • આલ્કોહોલ સાથે દવાઓનું મિશ્રણ કરશો નહીં.
  • હેપેટાઈટીસ સી કોઈ તકલીફ આપ્યા વિના શાંત હોઈ શકે છે. તમે તેનાથી પીડિત છો કે કેમ તે જાણવા માટે તમે તમારી જાતને પરીક્ષણ કરાવી શકો છો.

Hello Friends આ વેબસાઈટ Hindietc.com - We Gujarati Team દ્વારા સંચાલન થાય છે આ વેબસાઈટ પર સરકારી અપડેટ - નવી આવનારી ભરતીઓ - બિજનેસ આઈડિયા અને ગુજરાતના ટ્રેન્ડીંગ ટોપિક વિષે માહિતી આપે છે એક દમ જડપી અપડેટ મેળવવા whatsapp ગ્રુપમાં આજે જ જોડાઓ,

Leave a comment

Join Whatsapp Group