ડિપ્રેશન ના લક્ષણો, કારણો, નિદાન, અને સારવાર

ડિપ્રેશન ના લક્ષણો : ડિપ્રેશન એ એક માનસિક સ્થિતિ છે જેમાં ઘણા નકારાત્મક લક્ષણો જોવા મળે છે. જો તમારી અંદર ખુશ ન થવું, અસહાયતા, ઉદાસી, નિરાશા જેવી લાગણીઓ લાંબા સમય સુધી રહે તો તે ડિપ્રેશનનું સ્વરૂપ લે છે. ડિપ્રેશનના કિસ્સામાં, વ્યક્તિને માનસિક સમસ્યાઓ સાથે ઘણી શારીરિક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

ડિપ્રેશન એટલે શું કારણો લક્ષણો અને નિદાન

હતાશા એટલે શું વૈશ્વિક સ્તરે, 2015માં ડિપ્રેશન ધરાવતા લોકોની કુલ સંખ્યા 300 મિલિયનને વટાવી જવાનો અંદાજ છે, જે વિશ્વની વસ્તીના 4.3% જેટલી છે, વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન અનુસાર. ભારતમાં, રાષ્ટ્રીય માનસિક સ્વાસ્થ્ય સર્વેક્ષણ 2015-16 દર્શાવે છે કે લગભગ 15% ભારતીય પુખ્ત વયના લોકોને એક અથવા વધુ માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ માટે સક્રિય હસ્તક્ષેપની જરૂર છે અને 20 માંથી એક ભારતીય ડિપ્રેશનથી પીડાય છે. એવો અંદાજ છે કે 2012 માં, ભારતમાં 258,000 થી વધુ આત્મહત્યાઓ થઈ હતી, જેમાં 15-49 વર્ષની વય જૂથ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે. ભારતમાં, 9.3 ટકા યુવાનો (18-24 વર્ષ) લોકડાઉનના શરૂઆતના મહિનાઓમાં (મે 2020) ડિપ્રેશનથી પીડાતા હતા, જે માર્ચ 2022 સુધીમાં વધીને 16.8 ટકા થઈ ગયા હતા.

ડિપ્રેશન ના કારણો

  1. મગજ રસાયણશાસ્ત્ર

સેરોટોનિન અને ડોપામાઇન સહિત ન્યુરોટ્રાન્સમીટરનું અસંતુલન, ડિપ્રેશનના વિકાસમાં ફાળો આપે છે.

  1. જિનેટિક્સ

જો તમારા માતાપિતા અથવા ભાઈ-બહેનને ડિપ્રેશન હોય, તો તમને સામાન્ય વસ્તી કરતાં આ સ્થિતિ વિકસાવવાની શક્યતા લગભગ ત્રણ ગણી વધારે છે. જો કે, કૌટુંબિક ઇતિહાસ વિના પણ તમને ડિપ્રેશન થઈ શકે છે.

  1. તણાવપૂર્ણ જીવનની ઘટનાઓ

મુશ્કેલ અનુભવો, જેમ કે કોઈ પ્રિય વ્યક્તિનું મૃત્યુ, આઘાત, છૂટાછેડા, છૂટાછેડા અને સોબત ગુમાવવી, ડિપ્રેશનને ઉત્તેજિત કરી શકે છે.

  1. તબીબી સ્થિતિ

ક્રોનિક પીડા અને અન્ય આજીવન વિકાર જેમ કે ડાયાબિટીસ ડિપ્રેશનનું કારણ બની શકે છે. આ સિવાય ઉંમરની સાથે વધતી જતી શારીરિક અક્ષમતા પણ વૃદ્ધોમાં ડિપ્રેશનને ઉત્તેજિત કરી શકે છે.

  1. દવા

કેટલીક દવાઓ આડઅસર તરીકે ડિપ્રેશનનું કારણ બની શકે છે. આલ્કોહોલ સહિત અન્ય વસ્તુઓનું સેવન પણ ડિપ્રેશનનું કારણ બની શકે છે અથવા તેને વધુ ખરાબ કરી શકે છે.

  1. વ્યક્તિત્વ ડિસઓર્ડર

કેટલાક લોકો પોતાને સંપૂર્ણ બતાવવા માંગે છે. આવી સ્થિતિમાં, કેટલીકવાર તેમ ન કરી શકવાને કારણે, તેઓ ખૂબ જ શરમ અનુભવવા લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં, વધુ પડતા તણાવને કારણે, વ્યક્તિ માનસિક રીતે અસ્વસ્થ થઈ શકે છે અને ડિપ્રેશનનો ભોગ બની શકે છે.

ડિપ્રેશન ના લક્ષણો

  • વધુ નર્વસનેસ, ડર અને બેચેની.
  • નાની-નાની બાબતો પર વધુ ચિડાઈ જવું.
  • ઊંઘની સમસ્યા જેમ કે ઓછી ઊંઘ અથવા રાત્રે વધુ ઊંઘ.
  • સેક્સ, રમતગમત અને શોખ જેવી નિયમિત પ્રવૃત્તિઓમાં રસ ગુમાવવો.
  • નાની-નાની પ્રવૃતિઓ કર્યા પછી વધુ થાક લાગે છે અને દિવસભર ઉર્જાનો અભાવ હોય છે.
  • જૂની સમસ્યાઓ અને નિષ્ફળતાઓ માટે ફરીથી અને ફરીથી તમારી જાતને દોષ આપો.
  • ભૂખમાં ઘટાડો અને વજનમાં ઘટાડો અથવા બિનઆરોગ્યપ્રદ ખોરાકની તૃષ્ણામાં વધારો.
  • હૃદયના ધબકારા અને પરસેવોમાં અચાનક વધારો.
  • શુષ્ક મોં અને અવારનવાર બેચેની અનુભવવી.
  • લોકોથી દૂર એકલા રહેવું.
  • લૂઝ મોશન અને ઉલ્ટી જેવી સમસ્યાઓ.
  • સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ અને હાથ અને પગની ઠંડક સાથે ઝણઝણાટની લાગણી.
  • શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ.
  • ભારે લાગે છે અને કોઈપણ વસ્તુ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં અસમર્થ છે.

ડિપ્રેશન ની દવા

  1. શારીરિક પરીક્ષા

ડિપ્રેશનનું નિદાન કરવા માટે, ડૉક્ટર તમારી શારીરિક તપાસ કરી શકે છે. તેમના દ્વારા કેટલાક પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે. તેઓ તમારા શારીરિક સ્વાસ્થ્યને લગતા પ્રશ્નો પૂછે છે, કારણ કે ડિપ્રેશનને ઘણીવાર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ અને દવાઓની આડ અસર તરીકે જોવામાં આવે છે.

  1. લેબ ટેસ્ટ

લેબ ટેસ્ટની પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે, જેમાં લોહીની તપાસ કરવામાં આવે છે અને તેના દ્વારા તમારી સ્થિતિ માપવામાં આવે છે. ખાસ કરીને થાઇરોઇડની સ્થિતિ તપાસવામાં આવે છે અને તે જોવામાં આવે છે કે તમારા બધા શારીરિક કાર્યો યોગ્ય રીતે કામ કરી રહ્યા છે કે નહીં.

  1. મનોચિકિત્સક મૂલ્યાંકન

આ દરમિયાન, મનોચિકિત્સક તમારી લાગણીઓ અને આંતરિક વિચારોની ચર્ચા કરે છે. તેમના દ્વારા કેટલાક માનસિક પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે, જેના જવાબો તમારી ડિપ્રેસિવ સ્થિતિનું નિદાન કરવામાં મદદ કરે છે.

ડિપ્રેશન ની આયુર્વેદિક દવા અને સારવાર

  1. મનોરોગ ચિકિત્સા

મનોરોગ ચિકિત્સા (ટોક થેરાપી) માં માનસિક સ્વાસ્થ્ય વ્યાવસાયિક સાથે વાત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. તમારા ચિકિત્સક તમને બિનઆરોગ્યપ્રદ લાગણીઓ, વિચારો અને વર્તનને ઓળખવામાં અને બદલવામાં મદદ કરે છે. મનોરોગ ચિકિત્સાનાં ઘણા પ્રકારો છે, જેમાં જ્ઞાનાત્મક વર્તણૂકીય ઉપચાર સૌથી સામાન્ય છે. કેટલીકવાર, તમારે ફક્ત સંક્ષિપ્ત ઉપચારની જરૂર હોય છે. ઘણા લોકો મહિનાઓ કે વર્ષો સુધી સારવાર ચાલુ રાખે છે.

  1. દવા

એન્ટીડિપ્રેસન્ટ્સ નામની પ્રિસ્ક્રિપ્શન દવાઓ મગજના રસાયણોને બદલવામાં મદદ કરે છે જે ડિપ્રેશનનું કારણ બને છે. એન્ટીડિપ્રેસન્ટ્સના ઘણાં વિવિધ પ્રકારો છે અને તમારા માટે કઈ વધુ અસરકારક છે તે શોધવા માટે તમારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી પડશે.

  1. પૂરક દવા

આમાં પરંપરાગત પશ્ચિમી દવા સાથે તમે મેળવી શકો તેવી સારવારનો સમાવેશ થાય છે. હળવા ડિપ્રેશનથી પીડાતા અથવા હાલના લક્ષણો ધરાવતા લોકો એક્યુપંક્ચર, મસાજ, હિપ્નોસિસ અને બાયોફીડબેક જેવી સારવારથી તેમની સ્થિતિ સુધારી શકે છે.

  1. મગજ ઉત્તેજન ઉપચાર

મગજ ઉત્તેજના ઉપચાર એવા લોકોને મદદ કરી શકે છે જેઓ ગંભીર હતાશા અથવા મનોવિકૃતિથી પીડાય છે. મગજ ઉત્તેજના ઉપચારના પ્રકારોમાં ઇલેક્ટ્રોકોનવલ્સિવ થેરાપી (ECT), ટ્રાન્સક્રેનિયલ મેગ્નેટિક સ્ટીમ્યુલેશન (TMS), અને વેગસ નર્વ સ્ટીમ્યુલેશન (VNS) નો સમાવેશ થાય છે.

આ પણ વાંચો :

Hello Friends આ વેબસાઈટ Hindietc.com - We Gujarati Team દ્વારા સંચાલન થાય છે આ વેબસાઈટ પર સરકારી અપડેટ - નવી આવનારી ભરતીઓ - બિજનેસ આઈડિયા અને ગુજરાતના ટ્રેન્ડીંગ ટોપિક વિષે માહિતી આપે છે એક દમ જડપી અપડેટ મેળવવા whatsapp ગ્રુપમાં આજે જ જોડાઓ,

Leave a comment

Join Whatsapp Group